Van vlees en bloed, achter de schermen

Het is nog donker als ik mijn huis verlaat. Op weg naar Málaga moet ik eerst nog even langs het tankstation om een koplampje te kopen. Ik trek mijn onhandige vrouwtjesblik open en even later staat de pomphouder het lampje van mijn rechterkoplamp te verwisselen. Wel heb ik goed opgelet en kan ik het in ieder geval de volgende keer zelf doen.
Langzaam wordt het dag, de weg naar Málaga is zoals altijd oogverblindend mooi. Vooral dat stuk tussen Cuevas del Becerro en Cártama blijft me een intens tevreden gevoel geven. En altijd denk ik, jammer dat ik haast heb, anders zou ik hier duizend mooie foto’s gaan maken. Ik hou ervan om mezelf voor de gek te houden..

Op het vliegveld in Málaga haal ik de fotograaf op, die als een echte mediterraan de rest van de weg niet meer zal ophouden met praten. Het verkort de rest van de reis aanzienlijk en we arriveren rond 12 uur op de plaats van bestemming, de finca van ‘Bernardo’.
Tanja komt me begroeten en laat zien waar we de komende dagen slapen.
Als ik het rustieke huisje weer uitloop valt mijn mond open. Dít is uitzicht.

We kunnen het rustig aan doen, zegt Tanja, want de slacht is een dag uitgesteld. Ietwat teleurgesteld zijn we wel, want nu blijkt dat we maar 1 dag kunnen filmen. Alleen het slachten van de twee varkens en het maken van bloedworst kan nu vastgelegd worden. De hele verdere verwerking van de varkens richting diepvries en hamdrogerij zal buiten beeld en grotendeels buiten onze aanwezigheid plaatsvinden.

We gaan kennismaken. Ik ken Berend alleen via twitter en vaak lees ik zijn blogs met heel veel plezier en soms ook herkenning. Dit hele project waarvoor we bij elkaar zijn gekomen is op twitter ontstaan.
Tanja is een multigetalenteerde (gemultitalenteerde?) kunstenares, die vele jaren in Andalusië heeft gewoond. Uit die tijd kennen we elkaar en we hebben gelukkig na haar terugkeer naar Limbabwe contact gehouden.

Zij vroeg mij of ze niet een keer bij ons kon komen om de huisslacht van een varken te filmen. Haar idee achter de film is, aanhakend in de strijd tegen de kiloknallers, vooral het laten zien van de traditie, zoals zij die hier in Andalusië heeft leren kennen. En zoals het tot begin jaren ’80 in Nederland ook nog gebruikelijk was. Een familiegebeuren. Een decemberfeest. Een volle diepvries, of, zoals vroeger, een volle schuur met gezouten spek en drogende hammen en worsten.
Ik ken wel wat varkenshouders, die nog thuis slachten, maar die zouden het niet echt leuk hebben gevonden om gefilmd te worden. Ik stel haar dus aan Berend voor en die is gelukkig wel te porren voor een kleine invasie.

De voorafgaande poging tot crowdfunding mislukt, waarschijnlijk is zo’n project toch wat te controversieel, maar een opgezet nieuw twitteraccount haalt in 24 uur al 300 volgers… Belangstelling voor het onderwerp is er wel.
Het wordt dus een no-budget film. Maar ondanks dat er (nog) geen geld gevonden wordt, is er wel steun vanuit een andere hoek.
De professionele cameraman Arie van Dam heeft zich vrijwillig aangeboden. Evenals fotograaf Franco Gori. En omdat ik, zonder ooit een microfoon te hebben vastgehouden, het geluid zou opnemen, voel ik me in de rug gedekt door het gulle aanbod van mijn zeer ervaren broer Jaap Wajer om gratis de geluidsnabewerking bij Condor Sound voor zijn rekening te nemen..

Ook zijn er twee boeren uit Nederland meegekomen. Eén ervan zal tijdens het proces afhaken, ik zal hem *piep* noemen. De andere boer is Henk Venner van de duurzame Heijerhof Boerderij in Limburg. In tegenstelling tot *piep* blendt Henk wel goed in het gezelschap en de volgende dagen zal hij, ondanks veel slaapgebrek, ook flink zijn handen uit de mouwen steken. Tanja en Arie blenden ook goed en dat levert prachtige beelden op. Franco doet zijn uiterste best om op de achtergrond te blijven en tóch geen shot te missen. Het gaat tenslotte om de film en de stills zijn 2e plan. Hij herleeft zijn Italiaanse jeugd en lijkt even volstrekt gelukkig.

Ikzelf probeer wat te hengelen met de microfoons, wat conversaties op te pikken en niet steeds per ongeluk als rode vlek door het beeld te lopen. Als mijn geluidstaak erop zit duik ik op de kaantjes en help de bloedworsten af te binden. Gek genoeg geniet ik daarvan. Het maakt oergevoelens los bij me. Terwijl ik normaal gesproken randjes vet van mijn vlees afsnijd, ontpop ik me bij ‘matanzas’ tot een alleseter. Ik walg nergens van. De geur van verschroeide huidharen, stinkende darmen en nog warm vlees, het hoort er allemaal bij en ik deins er niet voor terug. Ik zie, als het nog leeft, een dier en als het dood is, zie ik vlees. En dat eet ik. Bij varkens (in tegenstelling tot kippen en gansen) eet ik dat ook graag dezelfde dag al, het is onderdeel van het ritueel dat vaak vele dagen achtereen duurt. En het is dat ritueel, dat harde werken, dat liefdevolle vaak zwijgzame familiegebeuren, dat het voor mij zo mooi maakt.


Maar de echte hoofdpersonen zijn natuurlijk Berend en zijn prachtige gezin, Roos die voor het eerst het bloed van het varken opvangt, haar heftige gevoelens onderdrukt en schijnbaar onverstoorbaar in de emmer met bloed draait. Maite die ondanks hevige rugpijnen een heerlijke paella voor de ploeg klaarmaakt en aanwijzingen geeft hoe de bloedworst te kruiden. Fabian, die even geen zin heeft in vieze handen, en waarom zou hij, er staan al genoeg mensen om het varken heen. Hij staat dromerig naast het tweede varken, dat onverstoorbaar doorgraast terwijl haar maatje van de afgelopen 7/8 maanden afscheid neemt van deze wereld. En de 16-jarige Sebastián die duidelijk die leeftijd heeft om hier he-le-maal niets mee te maken te willen hebben en zich dan ook in zijn privéhuis terugtrekt.

We gaan ze straks zien, de protagonisten, gecast uit het echte leven. Manolo ‘del Molinillo’, reeds beschreven in het bestselling boek ‘Driving over Lemons’ van Chris Stewart, buurman van Berend. Gelittekend door een Duitse vrouw, die een kind wilde, hem verleidde en een paar maanden na de geboorte van hun kind weer naar Duitsland vertrok, hem met een gebroken hart en met-zonder kind achterlatend.
Buurman José, waarvan we eigenlijk niet veel meer te weten zijn gekomen dan dan hij een goede snor heeft volgens Henk.
Juan, de slager of was het nou tractorist, nee, vrachtwagenchauffeur. Langdurige vriend van Berend, die hem ooit in zijn beginjaren in Orgiva vanonder een omgekieperde tractor met aanhanger heeft bevrijd. Bloedbroeders als het ware.
Allen staan gewoon door te werken, kijken niet een keer naar de cameras die als lastige horzels alle bewegingen vastleggen. Natuurtalenten.

En natuurlijk Berend Vroom. Een man in zijn element tussen de elementen. Een man die van zichzelf is. En wil je meer weten over hem, koop dan zijn boek en/of volg hem op twitter!

Ik persoonlijk kan niet wachten tot deze film af is. Ik hoop dat hij een groot publiek bereikt, ik heb veel vertrouwen in Tanja’s vakmanschap en stel voor om voor niets minder te gaan dan de volgende IDFA (International Documentary Festival Amsterdam)!!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s