Ex

We waren weer vreemden voor elkaar geworden, zoals jij toen zo treurig voorspelde. Maar je bent altijd een stuk van mijn hart, deels warm, deels kapot, maar wel een deel van mij…
Rust zacht mijn lief.

Zojuist ontving ik het onbegrijpelijke bericht dat mijn ex-vriend Lucio vannacht is overleden.
Een reeks gemengde gevoelens razen nu door mij heen. We hadden geen contact meer, daarvoor stroomde er teveel water onder de brug. Maar soms keek ik nog wel eens op zijn facebook pagina of hoorde ik van gemeenschappelijke vrienden dat het goed ging met hem. En dan was ik gerust. Want dat was eigenlijk de basis van onze relatie; als het met hem maar goed gaat.

Ik was nog zo jong en ging direct vanuit huis met hem samenwonen. We ontmoetten elkaar in het Vondelpark, ik zag hem daarna overal in de stad, zijn lichtgroene ogen achtervolgden mij. In de zomer van 1974 maakte ik een eerste foto van hem, die ik ontstuimig verliefd afdrukte in de doka. Zijn ogen lieten mij niet meer los.

Zodra we ‘met elkaar gingen’ maakten we plannen. Wonderbaarlijk eigenlijk, want hij sprak alleen portugees en een héél piepklein beetje engels. En ik sprak toen nog geen portugees. Maar we hadden geen woorden nodig, we spraken lichaamstaal en die leek te kloppen. We wilden samen naar Portugal, op vakantie slechts, want hij wilde daar nóóít meer wonen. Hij groeide op zonder vader en zijn moeder overleed helaas toen hij elf was, waarna hij door zijn ‘stiefvader’ op straat is gezet. Hij verbleef toen nog een jaar bij zijn straatarme opaatje ‘tio Aleixo’ in huis, maar die kon geen klein kind onderhouden, dus werd hij naar een weeshuis gebracht.

Dat was het begin van vele treurige jaren, die een afsluiting vonden toen hij dienstplichtig werd en de volledige 4 jaar (!) dienstplicht uitzat. Twee jaar in noord Portugal ter voorbereiding van de daaropvolgende twee wrede jaren in de portugese kolonie Guinnee-Buissau, waar er constant confrontaties waren met sluipschutters. Een oorlogssituatie dus. Toen de jongens terugkwamen, eerst per boot, daarna per trein schoten ze elke keer dat de treindeuren dichtknalden onder de banken, als automatisch reflex… Kort hierop en vermoedelijk met een fikse PTSS, vertrok hij voorgoed naar Amsterdam.

Ik wilde hem tot het einde van de wereld en beyond volgen. Ik zegde mijn baan op en we vertrokken met onze rugzakken per trein richting Lissabon. We waren wel even vergeten dat dat weekend de grote uittocht in Frankrijk was, waardoor we ons in overvolle treinen moesten proppen en de hele reis nauwelijks ergens konden zitten, maar dat is een ander druk verhaal..
Na een paar maanden was ons geld op en dankzij een geldwissel van mijn zusje konden we een retourkaartje voor de terugreis met de trein kopen. Bij thuiskomst kon ik gewoon niet meer bij mijn ouders wonen en ik hield onze relatie nog geheim, want mijn ouders zouden daar niet blij mee zijn en ik had al jaren geleerd om mijn eigen leven achter hun rug om te leven. En ook hier sprong mijn oudste zusje weer bij en nodigde mij (ons beiden) uit in haar nieuwe huis, ‘om te helpen schilderen’.

Uiteindelijk vonden we ons eigen onderkomen. Een krakkemikkige woonboot op de Brouwersgracht werd ons liefdesnestje, dat we alleen maar hoefden te delen met de ratten die tussen de binnenwanden van het schip elkaar bevochten. Het was daar dat ik ontdekte hoe beschadigd Lucio was. Soms verdween hij gewoon een hele dag of nacht en kwam hij vroeg in de volgende ochtend pas thuis. Had hij de hele nacht rondjes gefietst door de stad, zei hij, om de spoken te verjagen. Veel meer wilde hij er nooit over kwijt, maar in de loop der jaren kwamen er wel gruwelverhalen vrij.

Ik moest hem dus heel veel liefde geven, dacht ik, om hem die narigheid te doen vergeten. Ik vergaf hem alle ‘ongeregeldheden’, het verbale en soms bij aanvallen ook lichamelijke geweld. Ik hield van hem en hij was na ruzie altijd één hoopje ellende dat getroost moest worden. Híj was degene die leed onder zijn geweld, dus ik moest dan mijn eigen pijn opzij zetten en er volledig voor hem zijn.

Het was natuurlijk een funeste spiraal waar we beiden in gevangen zaten. Hij wilde mij geen pijn doen, maar onze relatie bestond daar blijkbaar uit. Ik wilde niet pijn gedaan worden, maar had dat blijkbaar om een verknipte reden toch nodig. Ik moest en zou hem redden en gelukkig maken, ook al ging dat ten koste van mijn eigen geluk.

Tegelijkertijd was hij zo’n vrolijk mens, tevreden met heel weinig. ‘Geef mij een dak boven mijn hoofd en een baan om van rond te komen en ik wens verder niks meer in het leven’. Dit is hem gelukt. Dat ik hem in zijn illegale beginjaren daarbij heb kunnen helpen stemt mij alleen maar gelukkig. Hij is inderdaad altijd in hetzelfde huis blijven wonen en is altijd bij dezelfde werkgever gebleven.

En ik ben, negen jaar later, op mijn 28ste levensjaar opnieuw begonnen. Ik heb veel moeten vechten, vooral tegen mijzelf, maar ben uiteindelijk niet ontevreden over het resultaat. Mijn relatie van nu klopt, ik heb een beeld van een zoon en ik woon waar ik wil wonen.
En vandaag huil ik. Ik mag treuren om de dood van ‘mijn ex’, ook al heb ik al bijna 30 jaar nauwelijks tot geen contact meer met hem. Dat wil niet zeggen dat ik hem niet altijd bij me draag..

Voor meer foto’s van Lucio zie: http://www.flickr.com/photos/diadokus

19 Reacties op “Ex

  1. Mooi verhaal. En herkenbaar. Een mens kan in je hart zitten al is hij verder nergens te bekennen. Liefde in je hart, dat is er en dat kun je dan niet zomaar stoppen.

  2. Ik rouw een beetje met je mee Lies. Hij doet me denken aan Fernando DIaz, ook gediend in Afrika en uiteindelijk gevlucht voor de Portugese Junta destijds. Een vriendelijke, droeve, gemankeerde man, die prachtig gitaar kon spelen. Was een vriend in de jaren zeventig, ook langzaam vervaagd in mijn herinnering. Jouw stukje over Lucio poetste die herinnering een beetje op, ze leken zelfs op elkaar, als ik die foto's bekijk. Gedenk hem, zoals in je stukje hierboven, in liefde….

  3. Ook ik kende natuurlijk veel vluchtelingen, maar uiteindelijk had ik meer respect voor hem die wel de dienst had uitgezeten. Hij werd door enkele van die dienstweigeraars regelmatig uitgemaakt voor collaborateur van het fascistisch regime. Zijn reactie was dan altijd terecht geïrriteerd, de andere hadden opties gekend, die hij nooit heeft gehad. Hij ging gewoon het leger in om aan het weeshuis te kunnen ontsnappen..Het hebben van politieke idealen is vaak een luxe die niet iedereen kent. Dat geldt nog steeds voor veel mensen, vandaag de dag.

  4. 'Het hebben van politieke idealen is vaak een luxe die niet iedereen kent. Dat geldt nog steeds voor veel mensen, vandaag de dag.' Dit is zó treffend, zó 'waar'!Je verhaal heeft me geraakt. Het is een prachtig geschreven inkijkje in de liefde, het leven, de liefde voor het leven en de (on)mogelijkheden daarvan. Hoe willen niet per definitie opgaat in kunnen. Een waardige en warme herdenking.Sterkte.

  5. Mooi is een te klein woord en het past misschien ook niet bij de inhoud. Maar je beschrijft het erg mooi en intens. Thx daarvoor en voor het delen. Knuffel vanuit een regenachtig Nederland.Henk / @henk038

  6. Ha lies, Wat een ontroerend en ingetogen portret van Lucio, en van jouzelf ook. Ik kende hem niet goed en wist niets van zijn achtergrond. Nu wel. Ik zit hier met tranen in mijn ogen. Wat een heldere reflectie op jullie relatie. Heel mooi dat je dit voor hem gemaakt hebt, ook ter ere van wat jullie hadden. Dank je wel voor de inkleuring van iemand die ik niet kende.Liefs vanIen

Laat een reactie achter op Schipper Landschip Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s